4 - در طول تصحيح كتاب تا زمانى كه نص مورد اعتمادى در دست نبوده است كوشش شده كه اجتهادات استاد راهنما فروزانفر و استاد دهخدا به متن منتقل شود ولى اگر نص مورد اعتماد در دست بوده البته ترجيح اجتهاد بر نص را جايز ندانسته‌ايم و در حاشيه آورده‌ايم . 5 - از آوردن تصحيحات خطى كه قبلا در جايى چاپ نشده باشد از هر كه بوده پرهيز شده است « 1 » مگر در دو مورد يكى تصحيحات خطى استاد راهنما فروزانفر كه در حاشيهء جزوات رساله مرقوم داشته‌اند ديگر تصحيحاتى كه استاد دهخدا در حواشى نسخهء د به خط خود نوشته‌اند كه چنان كه گفتيم تمام آنها عينا نقل شده است . تنها يك مورد از فيش لغت‌نامه استفاده كرده‌ايم و آن هم يادداشتى است كه در ذيل لغت ( ژواغار - ژدآغار ) آمده است . 6 - در تصحيح شواهد مغلوط اغلب به دواوين شعراء رجوع شده است . آخرين چاپ هر ديوان حتى المقدور مورد استفاده قرار گرفته است . 7 - مجلدات برهان قاطع مصحح آقاى دكتر محمد معين و مجلدات لغت‌نامهء دهخدا همواره مورد مراجعه بوده است . منظور اين است در تصحيح اين كتاب توجه داشته‌ايم كه لغت صحيح آن لغتى است كه يا در متون ادبى آمده باشد يا در محاوره استعمال شود يا لااقل اصل و ريشهء آن معلوم باشد و دو كتاب مذكور تا حدى از اين حيث رفع نيازمندى مىكنند . 8 - بطور كلى از هر مأخذى كه توانسته‌ايم در رفع نقائص و تصحيح اغلاط كتاب تا حدى كه براى ما مقدور بوده است كوشيده‌ايم . در اين قسمت تا حدى كوشش داشته‌ايم خوانندهء مبتدى را بسوى مأخذهايى هدايت كنيم كه معتبر و سودمند باشند . در تصحيح اين كتاب هميشه بايد اين نكته را در نظر داشت كه ما با سه نسخهء متفاوت و ناقص از يك كتاب ناشناخته سر و كار داشته‌ايم و بنابراين نمىتوانسته‌ايم براى فراهم آوردن متن حاضر از قاعده‌هاى معمول در تصحيح متون پيروى كنيم . نسخه‌ها 1 - ط نسخه‌ايست ، با قطع رقعى با دو كتاب ديگر بنام منتخب فرس و انيس العشاق و چند صفحه از لغات ديوان خاقانى جلد چرمى نازك دارد . ورق اول را ندارد عدهء صفحات آن ( 381 ) است عناوين با جوهر قرمز نوشته شده . هر صفحه بطور متوسط پانزده سطر دارد . تاريخ كتابت آن به شكل ترنج با خط قرمز عينا چنين است : كتبه العبد الضعيف الى اللّه الغنى الكاتب سيد على بن عبد العلى الحسينى سنهء 100 عشرين الى هجرة النبى صلى اللّه عليه و سلم . خصوصيات نسخه‌هاى كهن از قبيل تفاوت نگذاشتن بين كاف و گاف و دال و ذال و امساك در نقطه‌گذارى تماما در اين كتاب هست ، كاتب علاوه بر آنكه در نقطه‌گذارى جز در مواقع لازم امساك دارد اساسا پاره‌اى اوقات از آوردن كلماتى كه تكرار مىشود يا بحدس مىتوان دانست عمدا خوددارى مىكند . خواندن اين نسخه در نظر اول مشكل مىنمايد و بايد پس از آشنايى پيدا كردن با شيوهء خط كاتب آن را خواند . مقدمهء مفصل كتاب صحاح الفرس كه در نهايت ارزش و اهميت است فقط در اين

--> ( 1 ) - منظور تصحيحاتى است كه پاره‌اى از دانشمندان از جمله مرحوم دهخدا و غيره در حواشى كتابهاى لغت كرده‌اند و نسخ خطى را نبايد از اين جمله دانست .